10. Sınıf Türk Edebiyatı Test 21

Aşağıdakilerin hangisinde dinî-tasavvufi halk edebiyatı sanatçıları bir arada verilmiştir?

“Hakikat, fenafillah, masiva, nutuk” gibi anahtar sözcükler aşağıdaki edebî kollardan hangisini işaret etmektedir?

Derman arardım derdime derdim bana derman imiş

Burhan arardım aslıma aslım bana burhan imiş

Sağ u solum gözler idim dost yüzünü görsem deyu

Ben taşrada arar idim ol can içinde can imiş

Öyle sanırdım ayriyem, dost gayridir ben gayriyem

Benden görüp işideni bildim ki ol cânân imiş

Bu dizeler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdakilerden hangisi ilahi türünün farklı dinî yaklaşımlara göre kazandığı adlardan biri değildir?

Anâsırdan ben bir libâs büründüm

Nâr u bâd u âb u hâkden göründüm

Hayrü’l-beşer ile dünyâya geldim

Âdem ile bile bir yaş idim ben

(libâs: elbise, anâsır / nâr u bâd u âb u hâk: ateşi yel, su ve toprak; hayrü’l-beşer: insanların en hayırlısı / Hz. Muhammed)

Yukarıdaki dörtlükte görüldüğü üzere —-, ruhun âlemi dolaşmasını konu edinir.

Bu cümledeki boşluğa aşağıdaki nazım türlerinden hangisi getirilmelidir?

Cahilin ilm-i cem’i mal iledir

Ârifin izzeti kemâl iledir

Aşk u şevk ehli vecd-i hâl ister

Ne kemâl ister, ne mal ister.

Bu dörtlüğün oluşmasına imkân sağlayan zihniyet aşağıdaki dizelerden hangisinde hissedilmez?

Ahvâl-i perîşânuma Hak nâẓırdur

Cürmüm var ise tevbe dahi hâzırdur

Ben nefse uyup tevbe şikest eylersem

İşkesti dürüst itmege ol kâdirdür

(ahvâl: hâller, nâzır: bakan, cürm: suç, şikest / işkest: kırmak, dürüst: doğru, sahih)

Bu dörtlükte aşağıdaki edebî sanatlardan hangisinin örneği vardır?

Aşağıdaki cümlelerden hangisi sonunda yer alan ayraç içindeki kavramı tanımlamaz?

I. Cümle âlemden ser-âmed Ahmed-i muhtârdır

Mâh-ı mevlidde anınçün çok fazilet vardır

(ser-âmed: önde gelen, mâh: ay, mevlid: doğma, doğum zamanı)

II. Yâ Rasûlallâh yüzündür ravza-i Adnın gülü

Çok durur sen gül-ruhun âlemde gâyet bülbülü

(ravza-i Adn: Adn cennet, gül-ruh: gül yanaklı)

Numaralanmış bu dizeler arasında aşağıdakilerden hangisi benzer değildir?

I. Şiir, daha çok dinî-tasavvufi fikirlerin etkili bir biçimde aktarılabilmesi yönünde bir araç olarak kullanılmıştır.

II. XII-XVII. yüzyıllar arasındaki dönemi kapsar.

III. Hem hece hem aruz ölçüsü kullanılmıştır.

IV. Aşk, sevgi, dünyanın geçiciliği, doğruluk, alçakgönüllülük ve hoşgörü gibi değerler üzerine yoğunlaşmıştır.

V. Dinî-tasavvufi olmayan bazı kavramlara yeni anlamlar yüklenerek sembolik bir dil geliştirilmiştir.

Dinî-tasavvufi halk şiiri ile ilgili numaralanmış yargılardan hangisi yanlıştır?

Hacı Bayram-ı Veli hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cânı terk itmek gerek bu evde cânân isteyen

Kahrı nûş itmek gerek derdine derman isteyen

Ma’şûkun yolında âşık nâ-murad olmak gerek

Ma’şûka vasl olmaya hicrinde payan isteyen

Bu dizelerin dil ve anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?